Update Tactisch Kader naar 3.0

Tactisch kader 2.0
BEREIK! heeft in 2016 het Tactische Kader Operationeel Verkeersmanagement Zuidvleugel 2.0 namens de moederorganisaties opgeleverd. Dit was een update van de bestaande vijf tactische kaders in de Zuidvleugel: Rotterdam, Haaglanden, Midden-Holland, Holland-Rijnland en Drechtsteden. Er waren meerdere redenen om dit tactisch kader 2.0. op te stellen:
•            Aantal tactische kaders waren al ouder dan vijf jaar en keken niet verder dan 2015;
•            De verschillende kaders sloten wat betreft prioriteiten en functies van wegen niet overal goed op  elkaar aan;
•            De beheerders wensten graag een handzamer (compacter, meer beeldend) kader.

Een tactisch kader voor wegen laat de onderlinge prioritering van wegen zien en geeft aan welke wegen gebruikt kunnen worden voor de inzet van verkeersmanagement. Daaruit kunnen de volgende toepassingen worden afgeleid:
•            het geeft de kaders aan bij het opstellen van regelscenario’s (hoe stuur je het verkeer?);
•            het geeft de kaders aan bij het bedenken van oplossingsrichtingen en maatregelen bij  knelpunten;
•            als verlengstuk hiervan is het tactisch kader bruikbaar voor investeringsagenda’s voor verkeersmanagement.’

Aanleiding verkenning
De tijdshorizon van het huidige kader is 2020. Daarom is nu een update nodig. Daarnaast was de wens om bij de gebruikers van het Tactisch Kader na te gaan of zij wensen hebben ten aanzien van vorm en inhoud om het Tactisch Kader beter te laten aansluiten op operationeel/praktisch gebruik.

Het huidige tactisch kader biedt een referentiekader voor de reguliere spitsperiodes om op momenten dat de capaciteit tekortschiet op het wegennetwerk de capaciteit zo goed mogelijk te verdelen vanuit het perspectief van de wegbeheerder en de autobereikbaarheid. De (auto)bereikbaarheid was een belangrijke voorwaarde voor economische ontwikkeling en autobezit was altijd een groot goed. Sinds het afgelopen decennium spelen leefbaarheid en veiligheid als voorwaarde voor mobiliteit een grotere rol. Er wordt meer gekeken naar passend vervoer (auto/openbaar vervoer buiten de stad, fiets/openbaar vervoer binnen de stad). Afwegingen worden meer integraal en multimodaal gedaan om grip te krijgen op de (stedelijke) bereikbaarheid. Een vlotte doorstroming is ook voor andere modaliteiten van groot belang om concurrerend met de auto te kunnen zijn. De bereikbaarheidsopgave is door de verwevenheid en drukte in de regio bovendien niet alleen afhankelijk van het autoverkeer maar ook van andere modaliteiten.

In Nederland en ook in Zuid-Holland is er (op kleinere) schaal al ervaring opgedaan met multimodale kaders. Om meer gevoel te krijgen wat er op de schaal van Zuid-Holland mogelijk en wenselijk is gekozen om eerst een verkenning te doen en daar de wegbeheerders goed bij te betrekken. Goudappel Coffeng heeft eind 2019 de opdracht gekregen voor het uitvoeren van deze verkenning.

De verkenning moest in ieder geval inzicht geven in de volgende onderdelen:
•            De beleidsuitgangspunten en overige vragen voor een update van het tactisch kader voor autoverkeer van alle wegbeheerders in Zuid-Holland;
•            Verbeteringen van het huidige tactisch kader voor de feitelijke gebruiker door het  ophalen van deze verbeteringen bij de gebruikers;
•            Analyse van minimaal 3 multimodale aanpakken in Nederland op methodiek, toepasbaarheid in stedelijk en buitenstedelijk gebied, toepasbaarheid voor verschillende modaliteiten, bruikbaarheid voor prioritering en de        valkuilen/kansen bij het gebruik van die aanpakken;
•            Van alle wegbeheerders in Zuid-Holland in beeld brengen wat hun (mogelijke) visie op een multidoel aanpak is, wat hun beleidsuitgangspunten ten aanzien van andere modaliteiten dan de auto zijn en welke vraagstukken bij hen leven;
•            Uitwerking van een methodiek die in Zuid-Holland gebruikt kan worden bij het maken van   Multidoel Tactisch Kader;
•            Een advies over welke modaliteiten (in welke deelgebieden) wel/niet op te nemen in de uitwerking van een vernieuwd Tactisch Kader.

Verloop van de verkenning
In december en januari heeft Goudappel in diverse verkeers- en vervoersoverleggen in de regio een toelichting gegeven op de verkenning. Vervolgens zijn de wegbeheerders benaderd via een online enquête en tevens ook telefonisch om hun visie, wensen en mogelijkheden in beeld te krijgen. In maart en april zijn drie sessies in de regio georganiseerd waarbij in gesprek is gegaan met de wegbeheerders en gebruikers over de uitkomsten van de enquêtes en de interviews. Ook is bij een aantal reeds uitgevoerde multimodale netwerkvisies geïnventariseerd hoe dit is gedaan en hoe dit gebruikt kan worden bij de ontwikkeling van een nieuw kader in Zuid-Holland. Deze stappen hebben in juni  geleid tot een advies over de wijze waarop de update van het tactisch kader kan worden uitgevoerd. Het rapport 'Verkenning update Tactisch Kader Operationeel Verkeesmanagement' is hier vindbaar.

Belangrijkste aspecten die geadviseerd worden gaan over het toevoegen van:
-    nieuwe modaliteiten: fiets, OV en in bepaalde gebieden vrachtverkeer en scheepvaart;
-    ketenmobiliteit; mogelijke verwijzing naar overstappunten;
-    leefbaarheid; indirect sturen door grenzen te stellen aan de hoeveelheid verkeer.
Daarnaast is t.a.v. de te volgen methodiek gekozen voor de GGB+ methodiek waarbij per stap specifiek bovengenoemde punten worden uitgewerkt.

Productie kader
Oplevering van de verkenning betekent dat de basis is gelegd voor de uitwerking tot een Multidoel Tactisch Kader. Voor de uitwerking van het MultidoelTactisch Kader is ook de opdracht gegeven aan Goudappel Coffeng
De nieuwe aanpak vraagt nog wel wat onderzoek bv. naar beschikbaarheid van beleidsuitgangspunten en uitwerken van een prioriteringsmethodiek tussen de verschillende modaliteiten. Die worden in de eerste fase van de opdracht uitgewerkt in drie pilots. In het 1e kwartaal van 2021 is de productie van het daadwerkelijke kader gepland.
Ook bij het uitwerken van het kader zelf is de bijdrage van en afstemming met de wegbeheerders onontbeerlijk.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Joan Mertodirjo 06-21522605, j.mertodirjo@bereiknu.nl of Erik Jan Westra 06-29018553, ejwestra@goudappel.nl.